Kiểm tra gầm và hệ thống treo xe ô tô cũ: hướng dẫn chi tiết cho người mua
Nội dung bài viết
Gầm xe là nơi lưu lại rất nhiều "dấu vết" của quá trình sử dụng: va chạm, ngập nước, đi đường xấu hay sửa chữa vá víu. Người mua xe cũ thường chỉ chăm chú vào ngoại thất, nội thất mà bỏ quên phần gầm, trong khi đây là khu vực ảnh hưởng trực tiếp tới độ an toàn và cảm giác lái. Tóm lại, khi kiểm tra gầm và hệ thống treo, bạn cần soi khung gầm tìm gỉ sét và vết hàn, kiểm tra giảm xóc, các khớp nối cao su, rô-tuyn, rồi xác nhận lại bằng cảm nhận khi lái thử.
Vì sao gầm xe quan trọng khi mua xe cũ?
Hệ thống treo giữ bánh xe bám đường, hấp thụ dao động và ảnh hưởng tới khả năng phanh, đánh lái. Khung gầm là bộ xương chịu lực của xe. Một chiếc xe bị va chạm mạnh ở gầm, gỉ sét ăn sâu hoặc treo xuống cấp sẽ kém an toàn, dễ phát sinh tiếng kêu và chi phí sửa chữa lớn. Ngoài ra, tình trạng gầm còn giúp bạn đoán được xe từng đi ngập nước hay thường chạy đường xấu.
Kiểm tra khung gầm: gỉ sét, vết hàn, va chạm
Gỉ sét
Gỉ bề mặt nhẹ ở các chi tiết kim loại như ống xả, giá đỡ là khá bình thường với xe đã sử dụng vài năm. Điều cần lo là gỉ ăn thủng, phồng rộp từng mảng ở sàn xe, dầm dọc, hốc bánh hoặc chân cột. Dùng tay ấn nhẹ, nếu lớp kim loại mủn, bong vảy thì đó là gỉ sâu.
Vết hàn và nắn kéo
Quan sát các dầm dọc phía trước và sau, đặc biệt đầu dầm sau cản trước và cản sau. Dấu hàn mới, vết kẹp của bàn kéo nắn khung, sơn lót khác màu hoặc lớp phủ gầm mới cục bộ ở một khu vực có thể là dấu hiệu từng va chạm.
Dấu hiệu ngập nước
Cặn bùn khô trong các khe hốc, gỉ đồng loạt ở bu lông, ốc vít dưới sàn, giắc điện bị oxi hóa là những gợi ý xe có thể từng bị ngập. Hãy kết hợp kiểm tra thêm trong khoang lái như mùi ẩm mốc, thảm sàn, gầm ghế.
Kiểm tra giảm xóc (phuộc nhún)
Giảm xóc yếu khiến xe bồng bềnh, mất ổn định khi vào cua hoặc phanh gấp. Bạn có thể kiểm tra theo ba cách:
- Thử nhún: ấn mạnh vào từng góc xe rồi thả ra. Xe tốt thường nảy lên một lần rồi dừng. Nếu xe dập dềnh nhiều lần, giảm xóc góc đó có thể đã yếu.
- Soi rò rỉ: nhìn thân giảm xóc, nếu có dầu chảy ướt bám bụi thì giảm xóc có thể đã hỏng phớt.
- Quan sát dáng xe: đứng từ xa nhìn xem xe có bị lệch, một góc thấp hơn bất thường hay không. Lưu ý xe có thể đã được thay lò xo hoặc độ hạ gầm.
Kiểm tra các khớp nối, cao su và rô-tuyn
Hệ thống treo có nhiều khớp nối bằng cao su và rô-tuyn. Theo thời gian, các chi tiết này lão hóa, gây tiếng kêu và làm lệch góc đặt bánh xe.
| Bộ phận | Cần quan sát | Dấu hiệu khi lái |
|---|---|---|
| Cao su càng A, cao su cân bằng | Nứt, rách, biến dạng | Tiếng lục cục qua gờ, xe lắc |
| Rô-tuyn trụ, rô-tuyn lái | Chụp bụi rách, độ rơ | Vô lăng rơ, tiếng kêu khi đánh lái |
| Thanh cân bằng, rô-tuyn cân bằng | Lỏng, mòn | Tiếng lạch cạch khi qua ổ gà |
| Cao su chân máy, chân hộp số | Nứt, chảy dầu (loại thủy lực) | Rung mạnh khi nổ máy, vào số |
| Cao su chụp láp | Rách, văng mỡ | Tiếng tạch tạch khi đánh hết lái |
Nếu xe được nâng lên, thợ có thể lắc bánh theo phương ngang và dọc để kiểm tra độ rơ của rô-tuyn và bi moay-ơ, việc mà người mua khó tự làm chính xác.
Kiểm tra lốp và la-zăng để đọc tình trạng treo
Lốp mòn không đều là "tấm gương" phản chiếu hệ thống treo và góc đặt bánh xe. Mòn một bên vai lốp có thể do lệch góc, mòn lồi lõm từng mảng có thể do giảm xóc yếu. La-zăng bị móp méo, nứt cũng là dấu hiệu xe từng va chạm mạnh với ổ gà hoặc vỉa hè. Cách đọc thông số và ngày sản xuất lốp được hướng dẫn chi tiết trong một bài riêng trên mục Tin tức.
Lái thử để xác nhận
Những gì bạn nhìn thấy ở gầm cần được xác nhận bằng cảm nhận thực tế khi lái:
- Đi chậm qua gờ giảm tốc, ổ gà: lắng nghe tiếng lục cục, lạch cạch từ gầm.
- Chạy thẳng trên đường bằng: thả nhẹ tay khỏi vô lăng trong giây lát (ở nơi an toàn), xem xe có bị nhao sang một bên.
- Phanh vừa phải: xe nên dừng thẳng, không chúi quá mạnh hay lệch hướng.
- Vào cua: xe không nghiêng quá nhiều, không có cảm giác bồng bềnh.
- Đánh hết lái hai bên khi đi chậm: lắng nghe tiếng tạch tạch từ khớp láp.
Các nội dung khác khi lái thử như phanh, hộp số, động cơ được tổng hợp trong checklist 20 điểm kiểm tra xe cũ.
Lưu ý với từng nhóm xe
Xe bán tải và SUV khung gầm rời thường được dùng chở hàng hoặc đi đường xấu, nên cần soi kỹ khung chassis, nhíp, giá bắt nhíp và các vết va quệt gầm. Nếu bạn đang xem các mẫu như Ford Ranger hay Toyota Fortuner, hãy dành thêm thời gian cho phần này. Với sedan và hatchback gầm thấp, chú ý các vết cạ dưới cản trước, các-te và ống xả.
Lời khuyên trước khi quyết định
Hư hỏng nhỏ ở hệ thống treo như cao su, rô-tuyn là hạng mục hao mòn tự nhiên, có thể thay thế với chi phí vừa phải và là cơ sở để thương lượng. Nhưng dấu hiệu khung gầm từng bị va chạm nặng, gỉ sét ăn thủng hoặc ngập nước là những rủi ro lớn, bạn nên cân nhắc kỹ hoặc bỏ qua.
Hãy đưa xe lên cầu nâng tại gara uy tín để kiểm tra trước khi đặt cọc. Đồng thời, tham khảo mặt bằng giá trên trang định giá xe ô tô cũ của Mecar để biết chiếc xe đang được chào bán ở mức nào so với thị trường. Kiểm tra gầm kỹ càng là cách bảo vệ cả túi tiền lẫn sự an toàn của bạn.