Phí sử dụng đường bộ ô tô: ai đóng, đóng ở đâu khi mua xe cũ?
Nội dung bài viết
Phí sử dụng đường bộ là khoản phí thu theo đầu phương tiện mà hầu hết chủ ô tô đều phải nộp định kỳ. Khi mua xe cũ, câu hỏi thường gặp là: xe đã nộp phí đến khi nào, nếu còn nợ phí thì ai trả? Theo quy định hiện hành, phí được nộp tại các cơ sở đăng kiểm, thường gắn với kỳ kiểm định xe; khi chuyển nhượng, chủ cũ và chủ mới tự thỏa thuận, nếu không thỏa thuận thì chủ mới kế thừa quyền lợi và nghĩa vụ về phí của chiếc xe. Vì vậy, người mua nên kiểm tra tình trạng nộp phí trước khi chốt giá. Bài viết tóm tắt những điểm cần biết, kèm lưu ý vì quy định có thể được điều chỉnh.
Phí sử dụng đường bộ là gì, khác gì phí cao tốc?
Đây là khoản phí thu theo từng phương tiện để phục vụ duy tu, bảo trì hệ thống đường bộ, còn quen gọi là "phí bảo trì đường bộ". Nó khác hoàn toàn với phí qua trạm, phí sử dụng đường cao tốc hay thu phí không dừng mà bạn trả mỗi lần đi qua một tuyến đường. Nói cách khác:
- Phí sử dụng đường bộ: thu theo đầu xe, nộp định kỳ, dù xe đi nhiều hay ít.
- Phí qua trạm, cao tốc: thu theo lượt hoặc quãng đường sử dụng tuyến đường cụ thể.
Bài này chỉ nói về loại thứ nhất.
Quy định hiện hành có gì mới?
Từ năm 2026, phí sử dụng đường bộ thu qua đầu phương tiện đối với ô tô được thực hiện theo Nghị định 364/2025/NĐ-CP, thay thế quy định trước đó. Một số điểm đáng chú ý được nhiều cơ quan báo chí đưa tin:
- Không còn dán tem thu phí lên kính xe. Thông tin nộp phí được quản lý bằng dữ liệu điện tử trên hệ thống của cơ quan đăng kiểm.
- Cách phân loại xe thay đổi: mức thu được phân theo xe kinh doanh vận tải và không kinh doanh vận tải, thay vì cách gọi "xe cá nhân" hay "xe tổ chức" như trước.
- Mức thu tham khảo: với xe chở người đến 8 chỗ (không kể người lái) không kinh doanh vận tải, mức thu được công bố là 130.000 đồng mỗi tháng; xe kinh doanh vận tải cùng loại có mức cao hơn. Các loại xe khác có biểu phí riêng.
Phí đường bộ nộp ở đâu và theo chu kỳ nào?
Với ô tô đăng ký tại Việt Nam, phí sử dụng đường bộ do cơ sở đăng kiểm thu. Thông thường, chủ xe nộp phí khi đưa xe đi kiểm định định kỳ:
- Xe có chu kỳ kiểm định từ một năm trở xuống nộp phí cho cả chu kỳ kiểm định.
- Xe có chu kỳ kiểm định dài hơn (24 hoặc 36 tháng) có thể nộp theo 12 tháng hoặc cho cả chu kỳ.
- Thời gian lẻ tháng được tính theo số ngày.
Khi đến hạn, chủ xe mang xe đi kiểm định và nộp tiếp cho kỳ sau. Nếu các kỳ trước còn thiếu, cơ sở đăng kiểm sẽ truy thu phần chưa nộp. Để không bị động, xem thêm bài chuẩn bị đi đăng kiểm ô tô.
Mua xe cũ: chủ cũ hay chủ mới chịu phí?
Đây là phần người mua xe cũ quan tâm nhất. Theo quy định hiện hành:
- Hai bên được tự thỏa thuận về quyền lợi và nghĩa vụ liên quan đến phí đường bộ của chiếc xe.
- Nếu không có thỏa thuận, chủ mới kế thừa toàn bộ: được hưởng phần phí chủ cũ đã nộp trước, và cũng phải gánh phần phí còn thiếu nếu có.
- Một số trường hợp đặc biệt như xe thanh lý, phát mại theo diện nhất định có cách tính riêng. Nếu mua loại xe này, hãy hỏi kỹ cơ sở đăng kiểm. Tham khảo thêm bài xe phát mại ngân hàng.
Hệ quả thực tế: nếu chủ cũ để xe quá hạn kiểm định lâu và chưa nộp phí, khi bạn đưa xe đi đăng kiểm, khoản truy thu có thể rơi vào bạn. Ngược lại, nếu chủ cũ đã nộp trước một khoảng dài, giá trị đó đi theo xe.
Cách kiểm tra và ghi vào hợp đồng
| Việc cần làm | Mục đích |
|---|---|
| Xem giấy chứng nhận kiểm định và hạn đăng kiểm | Biết xe còn hạn hay đã quá hạn, quá hạn bao lâu |
| Hỏi chủ xe biên lai, chứng từ nộp phí gần nhất | Biết phí đã nộp đến thời điểm nào |
| Tra cứu thông tin trên hệ thống của cơ quan đăng kiểm hoặc hỏi cơ sở đăng kiểm | Xác minh độc lập, không chỉ dựa vào lời người bán |
| Ghi rõ thỏa thuận về phí đường bộ trong hợp đồng mua bán | Tránh tranh chấp về khoản truy thu sau này |
Hợp đồng mua bán nên có một điều khoản ngắn ghi rõ bên nào chịu khoản phí còn thiếu (nếu có) tính đến ngày bàn giao. Xem mẫu và lưu ý tại bài hợp đồng mua bán xe ô tô. Ngoài phí đường bộ, đừng quên kiểm tra phạt nguội, xem bài tra cứu phạt nguội ô tô.
Trường hợp không chịu phí hoặc được hoàn phí
Quy định hiện hành có liệt kê một số trường hợp xe không chịu phí trong khoảng thời gian nhất định, chẳng hạn xe bị hư hỏng không sử dụng được, xe bị tạm giữ hoặc tạm dừng lưu hành từ 30 ngày trở lên, xe bị mất cắp, xe hoạt động ở nước ngoài một thời gian dài. Mỗi trường hợp có yêu cầu giấy tờ chứng minh riêng. Nếu xe bạn định mua từng nằm trong diện này, hãy hỏi cơ sở đăng kiểm để biết cách tính phí khi đưa xe đi kiểm định lại. Xe để lâu không sử dụng cũng cần kiểm tra kỹ về kỹ thuật, xem bài xe để lâu không đi.
Đưa phí đường bộ vào tổng chi phí nuôi xe
Phí đường bộ là khoản cố định, không lớn so với giá trị xe nhưng cộng dồn theo năm. Khi lập ngân sách mua xe cũ, hãy cộng cả phí đường bộ, bảo hiểm bắt buộc, phí đăng kiểm và chi phí bảo dưỡng. Bài chi phí nuôi xe ô tô và tổng chi phí mua xe ô tô cũ giúp bạn tính đầy đủ. Nếu đang cân nhắc giá xe, hãy tra thêm giá tham khảo trên trang định giá xe miễn phí của Mecar.
Lời khuyên
Trước khi mua xe cũ, hãy coi tình trạng phí đường bộ là một mục trong danh sách kiểm tra giấy tờ, giống như đăng ký, đăng kiểm và phạt nguội. Hỏi chứng từ, tự xác minh với cơ sở đăng kiểm và ghi thỏa thuận vào hợp đồng. Với những điểm chưa rõ về mức thu hay trường hợp đặc biệt, cách an toàn nhất là hỏi trực tiếp cơ sở đăng kiểm hoặc cơ quan có thẩm quyền, vì quy định có thể thay đổi theo từng thời kỳ.