Mua xe cũ động cơ tăng áp (turbo): cần kiểm tra gì để tránh rủi ro?
Nội dung bài viết
Động cơ tăng áp (turbo) ngày càng phổ biến trên xe bán tại Việt Nam, từ SUV, sedan cỡ C đến xe bán tải máy dầu. Ưu điểm là dung tích nhỏ nhưng công suất, mô-men xoắn tốt, tiết kiệm nhiên liệu. Đổi lại, turbo làm việc ở nhiệt độ và tốc độ quay rất cao nên phụ thuộc nhiều vào chất lượng dầu và thói quen sử dụng. Khi mua xe cũ động cơ tăng áp, hãy ưu tiên kiểm tra lịch sử thay dầu, dấu hiệu rò rỉ dầu quanh turbo và đường ống khí nạp, màu khói xả, tiếng rít bất thường và hiện tượng hụt hơi khi tăng tốc.
Động cơ tăng áp hoạt động thế nào và vì sao cần chú ý
Turbo dùng dòng khí xả để quay một tua-bin, từ đó dẫn động máy nén đẩy thêm không khí vào buồng đốt. Không khí sau khi nén nóng lên nên thường đi qua két làm mát khí nạp (intercooler) trước khi vào động cơ. Trục turbo quay với tốc độ rất cao và được bôi trơn, làm mát bằng chính dầu động cơ; nhiều loại còn được làm mát thêm bằng nước. Vì vậy:
- Dầu bẩn, dầu sai tiêu chuẩn hoặc thiếu dầu có thể làm hỏng bạc trục turbo.
- Đường ống khí nạp, intercooler, van xả áp có thể rò rỉ theo thời gian, làm giảm áp suất tăng áp.
- Nhiều động cơ tăng áp đời mới dùng phun xăng trực tiếp, có thể tích tụ muội than ở van nạp nếu xe thường xuyên chạy quãng ngắn.
Xe phổ thông dùng turbo tại Việt Nam có thể kể đến một số phiên bản của Honda CR-V, Honda Civic, Hyundai Tucson, Ford Territory, các dòng Mercedes-Benz, BMW, và hầu hết xe bán tải, SUV máy dầu như Ford Ranger, Ford Everest. Với xe máy dầu, hãy đọc thêm bài xe cũ máy dầu cần kiểm tra gì.
Bước 1: Kiểm tra lịch sử bảo dưỡng và loại dầu
Đây là bước quan trọng nhất. Hãy xem sổ bảo dưỡng, hóa đơn để biết:
- Xe có thay dầu đúng chu kỳ khuyến cáo của hãng không, đặc biệt nếu xe thường đi phố, kẹt xe (điều kiện vận hành nặng).
- Loại dầu sử dụng có đúng cấp độ nhớt và tiêu chuẩn hãng yêu cầu không.
- Lọc gió động cơ có được thay định kỳ; lọc gió bẩn hoặc rách có thể khiến bụi đi vào máy nén turbo.
- Đã từng sửa hoặc thay turbo chưa, ở đâu, khi nào.
Cách đọc sổ và tra cứu tại đại lý có trong bài kiểm tra lịch sử bảo dưỡng xe cũ.
Bước 2: Kiểm tra khoang động cơ
- Rút que thăm dầu: mức dầu đủ, dầu không quá đen đặc, không có mạt kim loại, không có màu trắng đục như sữa.
- Quan sát quanh turbo (nếu nhìn thấy được): có vết dầu ướt ở đường dầu vào, đường dầu hồi hoặc thân turbo không.
- Đường ống khí nạp và intercooler: ống cao su có nứt, phồng, lỏng kẹp không. Một lớp dầu mỏng trong đường ống khí nạp có thể bình thường do hệ thống thông hơi, nhưng dầu đọng nhiều là dấu hiệu cần kiểm tra.
- Nước làm mát đủ mức, không bị hao bất thường (với turbo làm mát bằng nước).
Các bước kiểm tra động cơ chung như nghe tiếng máy, kiểm tra rò rỉ, nổ máy nguội được hướng dẫn trong bài kiểm tra động cơ xe cũ, bạn nên làm cùng lúc.
Bước 3: Quan sát khói xả
| Màu khói | Có thể liên quan |
|---|---|
| Khói xanh, mùi dầu khét | Dầu bị đốt: có thể do phớt turbo, xéc măng, phớt xu páp |
| Khói trắng dày, kéo dài khi máy đã nóng | Nước làm mát lọt vào buồng đốt, cần kiểm tra gấp |
| Khói đen nhiều khi tăng tốc | Thừa nhiên liệu, thiếu gió (rò rỉ khí nạp, lọc gió bẩn), phổ biến hơn ở máy dầu |
| Hơi trắng mỏng lúc nổ máy nguội, tan nhanh | Hơi nước ngưng tụ, thường bình thường |
Hãy nhờ người khác đứng sau xe quan sát khi bạn tăng ga ở chế độ đứng yên và khi xe vừa tăng tốc mạnh trên đường.
Bước 4: Lái thử để đánh giá turbo
- Độ trễ: turbo nào cũng có độ trễ nhất định ở vòng tua thấp, nhưng khi vòng tua lên, xe phải có lực kéo rõ rệt. Nếu xe “ì” suốt dải tua, có thể áp suất tăng áp không đủ.
- Tiếng rít: tiếng xì nhẹ khi nhả ga có thể là bình thường. Tiếng rít lớn, hú như còi, tiếng mài kim loại tăng theo vòng tua là dấu hiệu turbo hoặc đường khí nạp có vấn đề.
- Chế độ giảm công suất: xe bất ngờ yếu hẳn, đèn check engine sáng, chỉ chạy được tốc độ thấp. Đây là chế độ bảo vệ khi hệ thống phát hiện lỗi.
- Hộp số: nhiều xe turbo đi kèm hộp số ly hợp kép hoặc CVT, cần kiểm tra riêng theo bài kiểm tra hộp số tự động xe cũ và hộp số CVT xe cũ.
Hãy lái ít nhất 20 phút, có đoạn tăng tốc lên tốc độ cao ở nơi an toàn, đúng luật. Quy trình đầy đủ xem tại kinh nghiệm lái thử xe ô tô cũ.
Bước 5: Quét lỗi và hỏi về việc độ xe
Đưa xe đến gara hoặc đại lý để quét lỗi động cơ. Các lỗi liên quan đến áp suất tăng áp, cảm biến áp suất, van điều khiển turbo cho thấy hệ thống từng gặp vấn đề. Đồng thời hỏi rõ xe có độ chỉnh phần mềm động cơ (remap) hay thay đổi cấu hình turbo không. Xe độ có thể mạnh hơn nhưng turbo, ly hợp, hộp số chịu tải lớn hơn thiết kế, và có thể ảnh hưởng việc bảo hành nếu xe còn hạn. Bài độ xe có tăng giá khi bán phân tích thêm khía cạnh giá trị.
Nên ưu tiên và nên tránh xe turbo nào
Nên ưu tiên: xe có lịch sử thay dầu đều đặn tại đại lý hoặc gara uy tín, nguyên bản, chủ xe hiểu cách sử dụng (không đạp ga mạnh khi máy còn nguội, để máy chạy không tải ngắn trước khi tắt sau khi chạy tải nặng, theo hướng dẫn của hãng).
Nên thận trọng: xe không có sổ bảo dưỡng, xe từng chạy dịch vụ cường độ cao (xem nhận biết xe từng chạy dịch vụ), xe đã độ, xe có khói xanh hoặc đèn check engine.
Lời khuyên cuối
Động cơ tăng áp là lựa chọn tốt nếu bạn chọn đúng chiếc xe được chăm sóc tử tế. Hãy kiểm tra lịch sử dầu, khoang máy, khói xả và lái thử kỹ, sau đó nhờ đại lý hoặc gara có kinh nghiệm với dòng xe đó quét lỗi và đánh giá turbo. Sau khi mua, thay dầu, lọc dầu, lọc gió đúng tiêu chuẩn hãng là việc nên làm đầu tiên. Bạn có thể tra giá tham khảo của các dòng xe turbo như Honda CR-V hay Ford Ranger trên trang định giá miễn phí của Mecar trước khi thương lượng.